Ανοιχτή θεσμική εκτροπή καταγγέλλουν πέντε δήμοι της Αττικής, οι οποίοι στα μέσα Ιανουαρίου κατέθεσαν προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του Π.Δ. 94/2025 και των συναφών κανονιστικών πράξεων που επιχειρούν να εφαρμόσουν το λεγόμενο «Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων», σε εκτέλεση του ν. 5197/2025.
Οι Δήμοι, Αλίμου, Αμαρουσίου, Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, Κηφισιάς και Φιλοθέης – Ψυχικού καταφεύγουν στη Δικαιοσύνη για να ανακόψουν μια ακόμη κυβερνητική απόπειρα να παρακαμφθεί ευθέως η νομολογία του ίδιου του ΣτΕ και να ακυρωθεί στην πράξη ο συνταγματικός ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το Π.Δ. 94/2025 δεν αποτελεί «μεταρρύθμιση». Αποτελεί ωμή προσπάθεια επαναφοράς, με άλλο όνομα, των πολεοδομικών κινήτρων που κρίθηκαν παράνομα και αντισυνταγματικά. Η περσινή ιστορική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία ακυρώθηκαν τα αντίστοιχα «κίνητρα» του ΝΟΚ, φαίνεται ότι για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ήταν απλώς ένα εμπόδιο που έπρεπε να παρακαμφθεί — όχι μια δεσμευτική δικαστική κρίση.
Αντί να σεβαστεί τη Δικαιοσύνη, την ισότητα στους όρους δόμησης και την προστασία του οικιστικού περιβάλλοντος, η κυβέρνηση επιλέγει τη μετωπική σύγκρουση με τους δήμους και τις τοπικές κοινωνίες. Με ιδεολογική εμμονή και προσχηματικά «πράσινα» αφηγήματα, προωθεί ρυθμίσεις που αλλοιώνουν τη φυσιογνωμία των πόλεων και μετατρέπουν τον πολεοδομικό σχεδιασμό σε εργαλείο εξυπηρέτησης συγκεκριμένων συμφερόντων. 
Η προσφυγή των πέντε δήμων δεν αφορά μόνο τις περιοχές τους. Αποτελεί πράξη θεσμικής αυτοάμυνας για το σύνολο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και για το δικαίωμα των πολιτών να έχουν λόγο για το πώς δομούνται οι πόλεις τους. Είναι μια καθαρή απάντηση σε μια κυβέρνηση που αντιμετωπίζει τους δήμους είτε ως διακοσμητικούς θεσμούς είτε ως εμπόδιο στα σχέδιά της.
Την ίδια στιγμή, τίθεται και ζήτημα ευθύνης των ίδιων των αυτοδιοικητικών οργάνων. Η ΚΕΔΕ και η ΕΝΠΕ δεν μπορούν να συνεχίσουν να σιωπούν ή να ισορροπούν σε κομματικά σχοινιά. Αν δεν αποδεσμευτούν από κομματικές εξαρτήσεις και αν δεν υπερασπιστούν έμπρακτα το δημόσιο συμφέρον, το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες, τότε θα έχουν συνυπογράψει τη θεσμική υποβάθμιση της Αυτοδιοίκησης.
Η υπόθεση του Π.Δ. 94/2025 δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι πολιτικό, θεσμικό και βαθιά δημοκρατικό. Και η σύγκρουση που άνοιξε στο Συμβούλιο της Επικρατείας θα κρίνει αν οι πόλεις θα σχεδιάζονται με βάση το Σύνταγμα και τις ανάγκες των πολιτών ή με βάση τις απαιτήσεις της αγοράς και των εργολάβων.
