Μια βραδιά αφιερωμένη στη «μεγάλη» κυρία του Αττικού Αμπελώνα, Ρωξάνη Μάτσα

Σε μια ζεστή και συγκινητική ατμόσφαιρα, με έντονα αρώματα Μαλαγουζιάς και εκλεκτούς προσκεκλημένους, η οινοποιία Μπουτάρη διοργάνωσε μια βραδιά αφιερωμένη στο σπουδαίο έργο της αμπελουργού – οινοποιού κας Ρωξάνης Μάτσα και τη Μαλαγουζιά Μάτσα.

Ένα κρασί που πρόσφατα απέσπασε χρυσό μετάλλιο στο Διεθνή Διαγωνισμό Οίνου Θεσσαλονίκης και που επάξια χαρακτηρίζεται ως μια από τις καλύτερες Μαλαγουζιές που έχει να επιδείξει ο ελληνικός αμπελώνας. 

Ο υπέροχος κήπος του εστιατορίου FUGA, στην καρδιά του Μεγάρου Μουσικής, την Τετάρτη 23 Μαΐου, υποδέχτηκε σπουδαίες προσωπικότητες από το χώρο του ελληνικού κρασιού. 

Μέσα από εγκάρδιες ομιλίες προβλήθηκε και τιμήθηκε το έργο και η συνεισφορά της Ρωξάνης Μάτσα στην προβολή και εξέλιξη του ελληνικού κρασιού, αλλά κυρίως η συμβολή της στη διάδοση της ποικιλίας Μαλαγουζιά, δίνοντας έμφαση στην πολύχρονη και πλέον οικογενειακή σχέση με την  οινοποιία Μπουτάρη και τους ανθρώπους της.

Τη βραδιά τίμησε με την παρουσία της η κα Σταυρούλα Κουράκου, που χαρακτηρίζει την ποικιλία Μαλαγουζιά ως «Σταχτοπούτα των ελληνικών κρασοστάφυλων» στο ομώνυμο βιβλίο της, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στο έργο της Ρωξάνης.

Ανάμεσα σε αυτούς που μίλησαν για αυτήν ήταν ο κ. Ντίνος Στεργίδης (ιδρυτής της Vinetum), οι πολύ στενοί της φίλοι κα Άνν Κοκοτού (οινοπαραγωγός – Κτήμα Κοκοτού ) και κ. Θανάσης Παρπαρούσης (οινοπαραγωγός – Οινοποιία Παρπαρούση), οι οποίοι περιέγραψαν ο καθένας με το δικό του τρόπο συγκινητικές στιγμές και εμπειρίες με την μοναδική Ρωξάνη. 

Κλείνοντας, ο κ. Κωνσταντίνος Μπουτάρης, Πρόεδρος της οινοποιίας Μπουτάρη, τόνισε ότι η εμβληματική προσωπικότητα της Ρωξάνης ήταν καταλυτική στη δημιουργία των εκλεκτών κρασιών που μέχρι σήμερα παράγει το Κτήμα Μάτσα.  

Η βραδιά πλαισιώθηκε από τη γευστική δοκιμή κρασιών του αμπελώνα της Ρωξάνης στην Κάντζα και τις εντυπώσεις έκλεψαν τόσο η βραβευμένη Μαλαγουζιά (2017), όσο και οι παλαιότερες σοδειές 2003 και 2008. Επίσης, δοκιμάστηκαν τα χωρίς θειώδη του κτήματος: Syrah και Ροδίτης, καθώς και το ακυκλοφόρητο στην αγορά, Σαββατιανό 2017. 

Η τιμητική για την Ρωξάνη Μάτσα βραδιά ολοκληρώθηκε αργά το βράδυ και θα ήταν παράλειψη να μην επισημανθεί ότι ένα από τα εντυπωσιακά χαρακτηριστικά της ήταν η άψογη διοργάνωση της. Όλες οι παράμετροι της, είχαν  ….μετρηθεί, ζυγιστεί και εξελίχθηκαν  κατά τρόπο επαγγελματικά υποδειγματικό επιβεβαιώνοντας την …παλαιόθεν άποψη ότι το να είσαι πρωτοπόρος στον κλάδο που δραστηριοποιείσαι δεν συνιστά αποτέλεσμα συγκυρίας αλλά προϊόν τελειομανίας! 

Συγχαρητήρια στην επικεφαλής του τμήματος Δημοσίων Σχέσεων, Σοφία Αποστολάκη και δοθείσης αφορμής, ευχαριστίες του «Νεολόγου» για την ανάδειξη της δημοσιογραφικής -διαχρονικής- αναφοράς του στην πολισχιδή προσωπικότητα της Κυρίας Ρωξάνης Μάτσα.  (Δείτε ΕΔΩ)

Μια Μαλαγουζιά και έναν καιρό…

«Η Σταχτοπούτα των ελληνικών κρασοστάφυλων» όπως αναφέρεται η ΜΑΛΑΓΟΥΖΙΑ από τη Σταυρούλα Κουράκου στο ομώνυμο βιβλίο της, κατάγεται από την ορεινή Ναυπακτία της Αιτωλοακαρνανίας.

Μια από τις πιο ονομαστές σήμερα γηγενείς ποικιλίες του ελληνικού αμπελώνα. Η ιστορική της εξέλιξη των τελευταίων 50 ετών δικαιολογεί απόλυτα τον χαρακτηρισμό αυτό. Η ποικιλία με το χρυσοκίτρινο χρώμα του ώριμου αυτού σταφυλιού, πέρασε από διάφορα στάδια μέχρι που κινδύνεψε σοβαρά να εξαφανιστεί.

Όμως, η Ρωξάνη Μάτσα έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διάσωσή της. Το 1990 η συγκεκριμένη ποικιλία χανόταν, γιατί ήταν δύσκολη στην καλλιέργειά της και κόστιζε πολύ.

Είναι μια ποικιλία με πολύπλοκο άρωμα και άριστη προσαρμογή στο ξηροθερμικό κλίμα της Κάντζας.

Η Ρωξάνη συνέβαλε στη διάδοσή της δίνοντας εμβολιοκληματίδες για την αναπαραγωγή της σε όποιον της Ζητούσε, καθώς διαπίστωσε ότι είχε μεγάλη σημασία για την αμπελουργία της Νότιας Ελλάδας.

Η Ρωξάνη.

Γεννήθηκε το 1952 στη Λωζάννη της Ελβετίας από πατέρα λογοτέχνη και διπλωμάτη και πέρασε τα παιδικά της χρόνια σε διάφορες χώρες. Το 1967 γύρισε στην Ελλάδα και σπούδασε στο Κολλέγιο Θηλέων Αγ. Παρασκευής και στη Σχολή Δοξιάδη. 

Στην άνω φωτογραφία: Ο Αλέξανδρος Μάτσας -πατέρας της Ρωξάνης- πρέσβης της Ελλάδος στις Η.Π.Α. με τον Πρόεδρο της χώρας Τζον Κένεντυ (1963 κατά τη διάρκεια της ελληνοτουρκικής κρίσης)

Η Ρωξάνη Μάτσα για ένα διάστημα εργάστηκε στη Γκαλερί Ζουμπουλάκη και στο αρχιτεκτονικό γραφείο του ξαδέρφου της Παύλου Καλλιγά, γρήγορα όμως κατάλαβε ότι δεν ήθελε να εγκαταλείψει το Κτήμα, μέρος της ιστορικής κληρονομιάς ΚΑΜΠΑ στην Κάντζα.

 Άρχισε την ενασχόλησή της με το κτήμα στην Κάντζα τη δεκαετία του ‘70, ενώ το 1980, ξεκίνησε τη συνεργασία της με την Οινοποιία ΜΠΟΥΤΑΡΗ, που της πρόσφερε την τεχνογνωσία της. 

Μαζί, δημιούργησαν βραβευμένα κρασιά όπως τα Chateau ΜΑΤΣΑ & ΛΑΟΥΤΑΡΙ και αργότερα τη ΜΑΛΑΓΟΥΖΙΑ, ποικιλία την οποία βοήθησε να επεκταθεί σε όλη την Ελλάδα.

Το 2012 η Ρωξάνη Μάτσα εκδίδει το βιβλίο: Ανδρέας Π. Καμπάς — Ο «Πατριάρχης» της Μεσογαίας και η Τέχνη του Κρασιού (συγγραφική ομάδα: Εμμανουέλα Νικολαΐδου & Ζέτα Παπαγεωργοπούλου), καταγράφοντας ολόκληρη την ιστορική κληρονομιά του Καμπά «το όνομα του οποίου είναι συνώνυμο με την ιστορία του ελληνικού κρασιού». (ακολουθεί το εξώφυλλο του βιβλίου)

Με την έκδοση του βιβλίου η Ρωξάνη, απόγονος της ιστορικής οικογένειας Καμπά εκπλήρωσε μια υποχρέωσή της όπως την αντιλαμβάνεται η ίδια για την καταγραφή και διατήρηση της ιστορίας. 

Οι πρόγονοι της Ρωξάνης Μάτσα

Συγχρόνως η ενασχόληση της με την πρωτογενή παραγωγή, τα αμπέλια και την οινοποίηση, καθώς και η απόφασή της να διασώσει τον ιστορικό αμπελώνα των προγόνων της σε ένα αστικό πλέον περιβάλλον και να δίνει καθημερινές μάχες για την ανάδειξή του, αφήνουν το στίγμα της δικής της πορείας, αντάξιας της οικογενειακής της ιστορίας στο ελληνικό οινικό γίγνεσθαι.

Το Κτήμα.

Το Κτήμα Μάτσα βρίσκεται στην Κάντζα Αττικής, μια περιοχή γνωστή από το παρελθόν για την καλλιέργεια και την παραγωγή κρασιών υψηλής ποιότητας. Πρόκειται για έναν ιστορικό αμπελώνα που καλλιεργείται από τα τέλη του 19ου αιώνα.

Στην άνω φωτογραφία:η συγκέντρωση της σταφυλοπαραγωγής στο Κτήμα Μάτσα. Στα αριστερά της φωτογραφίας (με το άσπρο πουκάμισο) ο Γιώργος Σμέρος (μετέπειτα Δήμαρχος Παλλήνης) σε νεαρή ηλικία ως εργαζόμενος στο Κτήμα.

Η Ρωξάνη Μάτσα διατηρεί αυτόν τον παραδοσιακό αμπελώνα από την δεκαετία του ‘70. (ακολουθεί ενδεικτική φωτογραφία του κτήματος) 

 Η συνεργασία της με την Οινοποιία Μπουτάρη ξεκινά το 1980 όπου μπήκαν οι βάσεις για την εξέλιξη του αμπελώνα με στόχο την παραγωγή νέων ποιοτικών προϊόντων. Το Κτήμα, συνολικής έκτασης 122 στρεμμάτων, καλλιεργείται σύμφωνα με τις αρχές της βιολογικής καλλιέργειας και θεωρείται πλέον ένας ιστορικός αμπελώνας. Τα εδάφη του είναι μέσης μηχανικής σύστασης, αργιλοπηλώδη, πλούσια σε ασβέστιο, κάλιο και μαγγάνιο.

Κύριο χαρακτηριστικό του οικοσυστήματος είναι το περίφημο “αττικό” κλίμα. Θερμό και ξηρό με μαλακούς χειμώνες και υψηλές θερμοκρασίες, ιδανικό για την αμπελοκαλλιέργεια. Παρόλο που θεωρείται λίκνο της ποικιλίας Σαββατιανό, έχουν γίνει πολλές πειραματικές φυτεύσεις με διάφορες ποικιλίες.

Από τις ποικιλίες, ελληνικές και ξένες που ξεχωρίζουν στον ιστορικό αμπελώνα, είναι η Μαλαγουζιά που επέδειξε άριστο εγκλιματισμό στο οικοσύστημα της Κάντζας.

Σημεία, Σταθμοί …

1875: Ο Ανδρέας Καμπάς (στην παρακάτω φωτογραφία) και ο αδερφός του, ο Αλέξανδρος αγοράζουν το κτήμα 5.000 στρεμμάτων στην Κάντζα.

(φωτογραφία) Ανδρέας Καμπάς, ο Πατριάρχης της οινοποιίας, προπάππος της Ρωξάνης Μάτσα

1878: Έγινε διανομή μεταξύ των αδελφών Καμπά γιατί δεν είχαν τους ίδιους επιχειρηματικούς στόχους. Ο προπάππους της Ρωξάνης Μάτσα, Αλέξανδρος Καμπάς βρέθηκε με αυτό το κτήμα από το οποίο πουλούσε μούστο, κρασί και σταφύλια.

(Διαβάστε παρακάτω δημοσίευμα της εφημερίδας ΕΜΠΡΟΣ  (22 Ιουνίου 1899)  ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον πορτρέτο  του προπάππου της Ρωξάνης, Αλέξανδρου Μάτσα)

Η κόρη του Αλέξανδρου Καμπά, Θεοδώρα, παντρεύτηκε τον Αντώνη Μάτσα, παππού της Ρωξάνης.

1976: Η Ρωξάνη Μάτσα αρχίζει την ενασχόλησή της με το κτήμα στην Κάντζα.

1980: Ξεκίνησε η συνεργασία της Ρωξάνης με την οινοποιία Μπουτάρη, όταν η εταιρία αποφάσισε να αναπτυχθεί στη Νότια Ελλάδα και στα λευκά κρασιά.

1982: Κυκλοφόρησε το Chateau Matsa, το πρώτο κρασί στην ελληνική αγορά από κτήμα, προερχόμενο αποκλειστικά από τα παλιά αμπέλια του κτήματος, ένα λευκό κρασί υψηλής ποιότητας από την ποικιλία Σαββατιανό, την μοναδική ποικιλία που καλλιεργούταντότε στο κτήμα. Το Chateau Matsa σημείωσε τεράστια επιτυχία και η κυκλοφορία του έφτασε τις 200.000 φιάλες.

1990: Γίνονται αναμπελώσεις και νέες φυτεύσεις σε όλους τους ιδιόκτητους αμπελώνες της οινοποιίας Μπουτάρη: Αμύνταιο, Νάουσα,Γουμένισσα, Κρήτη, Πάρο, Σαντορίνη και στο Κτήμα Μάτσα.

Εκεί, αναμπελώνεται μέρος του παλιού αμπελώνα που είχε μόνο Σαββατιανό δημιουργώντας, όπως και στις άλλες περιοχές, ένα πειραματικό τμήμα με ποικιλίες όπως: Chardonnay, Viogner, Sauvignon Blanc, Grenache Blanc, Μοσχάτο Σπίνας, Ασύρτικο, Ροδίτη, Αθήρι, Κορινθιακή και φυσικά Μαλαγουζιά.

Δεκαετία 1990: Με προτροπή του Παρασκευά Ευαγγελίου (Γεωπόνο της Μπουτάρη) η Ρωξάνη Μάτσα παίρνει εμβολιοκληματίδες Μαλαγουζιάς από τον οινοποιό Παρπαρούση και ξεκίνησε την παραγωγή φυτών αμπέλου για τη μελλοντική φύτευση στο κτήμα.

1991-92: Φυτεύει τα πρώτα κλήματα Μαλαγουζιάς.

1993: Κυκλοφορεί το κρασί Λαουτάρι με έργο του Τσαρούχη στην ετικέτα και την επόμενη χρονιά βραβεύεται με το Μεγάλο Χρυσό στη Vinexpo στο Bordeaux.

1994: Κυκλοφορεί το πρώτο κρασί «Μαλαγουζιά Μάτσα» ως πειραματικός οίνος με αριθμό φιαλών: 290.

1996: Ξεκινά τη βιολογική καλλιέργεια στο κτήμα.

1997: Η «Μαλαγουζιά Μάτσα» κυκλοφορεί ως κανονικό προϊόν του Κτήματος.

2001: Η Ρωξάνη ικανοποιεί την επιθυμία της να κάνει ένα ερυθρό κρασί, φυτεύοντας την ποικιλία Syrah.

2002: Η Ρωξάνη βραβεύεται «Οινική Προσωπικότητα της Χρονιάς 2001» από την ΕΛΔΟΙΝ (Ένωση Ελλήνων Δημοσιογράφων Οίνου) ως αναγνώριση του έργου της για τη διατήρηση και διάδοση του οινικού πολιτισμού.

2010: Κυκλοφορεί στη γκάμα των πειραματικών Μπουτάρη το πρώτο κρασί χωρίς θειώδες του κτήματος, πρώτο και στην ελληνική αγορά, το «Syrah Μάτσα, χωρίς θειώδες».

2017: Κυκλοφορεί στη γκάμα πειραματικών το πρώτο λευκό κρασί χωρίς θειώδες του κτήματος, ο Ροδίτης Μάτσα 2017.

2018: Το «Μαλαγουζιά Μάτσα 2017» βραβεύεται με Χρυσό Μετάλλιο στο Διεθνή Διαγωνισμό Οίνου Θεσσαλονίκης, συμπληρώνοντας τη δέκατη βράβευση στην ιστορία του.

Η Μαλαγουζιά της Ρωξάνης

ΠΓΕ Παλλήνη Βιολογικής καλλιέργειας

Οινοποίηση: Λευκή οινοποίηση με προζυμωτική εκχύλιση 12 ωρών

Χαρακτηριστικά: Λευκοκίτρινο χρώμα, με αρωματικό χαρακτήρα που εντυπωσιάζειμε την ένταση και την πολυπλοκότητα του. Κυριαρχούν αρώματα λουλουδιών και φρούτων όπως πεπόνι, ροδάκινο, πορτοκάλι, ανανάς και γκρεϊπφρουτ.

Εξαιρετική ισορροπία στη γεύση με μεγάλης διάρκειας επίνευση. Είναι μια ποικιλία που μπορεί να παλαιώσει 2-4 χρόνια, ανάλογα βέβαια τη χρονιά και την οινοποίηση, δίνοντας κρασιά πολύ φινετσάτα και πλούσια που αν τα συγκρίναμε με κάποια ξένη ποικιλία, θα θύμιζαν μάλλον Viogner.  Αρμονία Γεύσεων: Θαλασσινά, Ψάρια, Πουλερικά & Πιάτα φρούτων

Σερβίρεται: 8-10°C

Ενδεικτικές Διακρίσεις

μ 18ος ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΟΙΝΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2018 – Χρυσό Μετάλλιο μ WINE ADVOCATE (AUGUST ISSUE) MARK SQUIRES 2016 -91/100  (Δείτε ΕΔΩ)

μ ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΡΑΣΙΟΥ (ΕΛΛΑΔΑ) 2013 – Χρυσό Μετάλλιο μ WINE & SPIRITS MAGAZINE 2013 – 92/100  (Δείτε ΕΔΩ)

μ WINE & SPIRITS MAGAZINE 2011 – 92/100

μ ΕΚΘΕΣΗ ΚΡΑΣΙΟΥ PROWEIN 2011 – Διάκριση

μ ΟΙΝΟΘΗΚΗ 2010 – Χρυσό Μετάλλιο

μ DECANTER WORLD WINE AWARDS 2010 – Διάκριση

μ DECANTER WORLD WINE AWARDS 2009 – Αργυρό Μετάλλιο

μ ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΡΑΣΙΟΥ (ΕΛΛΑΔΑ) 2009 – Αργυρό Μετάλλιο

Ακολουθεί αφιέρωμα του ΝΕΟΛΟΓΟΥ στην Ρωξάνη Μάτσα (Ιούνιος 2009)